Het oude Kursaal van Duinkerke
Claire Vandenberghe

De XIXde eeuw is de eeuw van alle technieken, ook het domein van de architectuur kent een grote verandering met het gebruik van ijzer, als een van zijn grootste kenmerken..

Het gebruik van ijzer heeft dan ook het oprichten mogelijk gemaakt, op solide en tegelijk zuinige wijze, van grootse gebouwen, noodzakelijk voor industrie en modern leven : ateliers, winkels, stations, markten, vergaderzaal..

De architecten door een blijkbaar misprijsde techniek te ontwikkelen, zullen ermee bijdragen tot de herwaardering van het ijzer. Mooi voorbeeld van toepassing van ijzer is het "Crystal Palace" van Londen.. In Frankrijk heeft deze aanpak eveneens school gemaakt met grote promoteurs zoals Baltard of Eiffel om maar een paar daarvan te noemen, van wie de eerste realisaties dateren uit de jaren 1870.

Het metaalgeraamte leent zich aan het architecturale effect alleen al via het blootstellen van zijn skelet, wat a priori streng lijkt. Zo blijft, overal of nagenoeg, het geraamte zichtbaar, en tussen de handen van een vakkundig architect kan deze moderne methode de meest sierlijke effecten weergeven naar gelang de proporties en stijlen van het gebouw.

Duinkerke bezit een magnifiek voorbeeld van deze manier van bouwen : de Kursaal, die wij aan een belgisch architect te danken hebben : Henry Beyart (1823-1894), auteur van merkwaardige realisaties.

Inderdaad voor zijn overbrenging naar Duinkerke stond de Kursaal op de zeedijk in Oostende. Beyart realiseert ermee, in 1851 een van zijn eerste werken door met sukses het gebruik van metaalgeraamte te ontwikkelen met een sterk artiestiek accent : een Kursaal of concertgebouw, waarin befaamde artiesten zullen optreden.

Getransfereerd en daarna herbouwd op het strand van Duinkerke in 1878, om met het casino van Rosendael te concurreren, kent de Kursaal dan zijn glorietijd; Er zijn concerten, bals, comédies, opérettes op iedere dag van de week.

Jammer genoeg, dwingen grote financiele moeilijkheden al gauw de stad het etablissement te onder verhuren, en ondanks de vele herinrichtingen uitgevoerd in de loop der jaren is het uiteindelijk in 1937 vernietigd. Maar in feite word de oude Kursaal gekocht door een garagist, die de structuur in de rue des Bazennes heropgericht. Deze bevind er zich nog steeds.

De oude Kursaal van Duinkerke van ijzer en glas, daarna voorzien van een monumentale gevel uit hard steen, werd dan meermals gewijzigd. Het is niet minder waar dat de metaalstructuur van het etablissement toen een groot sukses was.

Deze overblijfselen blijven daardoor een van de eerste franse voorbeelden van metaalconstructie van prestige.